Dart - co to takiego?

 

Dart, rzutki, lotki (ang. Darts) – gra, a raczej różne powiązane ze sobą gry, w których celem jest trafianie niewielkimi lotkami w tarczę zawieszoną na ścianie. Przez lata korzystano z różnych tarcz i różnych zasad. Dziś określenie "dart" kojarzone jest głównie ze standaryzowaną grą, posiadającą specyficzną tarczę i ustalone zasady.

Dart jest zarówno profesjonalnym sportem, jak również tradycyjną lokalową rozrywką, bardzo popularną w Wielkiej Brytanii, Irlandii, Holandii, krajach skandynawskich, Stanach Zjednoczonych oraz w wielu innych krajach.

 

Historia

Nie wiadomo do końca, kto wymyślił grę w darta. Sam pomysł tablicy prawdopodobnie pochodzi od przekroju poprzecznego drzewa, lecz niektóre zapiski historyczne sugerują, że pierwszymi tablicami do darta były spody beczek do wina, od czego miała wywodzić się pierwsza nazwa gry – "butts". Spekuluje się również, że sport ten wziął swoje początki od rywalizacji pomiędzy znudzonymi wojownikami w przerwie między kolejnymi bitwami. Żołnierze rzucali krótkimi strzałami w powierzchnię pnia drzewa. Kiedy kora schła, pęknięcia tworzyły "pola". Wkrótce zaczęły pojawiać się regionalne zasady, a stolarze, którzy upatrzyli sposób na szybki i łatwy zarobek, zaczęli produkować odpowiednie tablice dla lokalnych pubów (przeprowadzkę do lokali wymusiła m.in. mroźna zima). Gdy gra zaczęła być popularna wśród społeczeństwa, nawet mniej zamożna szlachta zaczęła próbować swych sił w tym nowym sporcie.

Wiadomo, że różne rodzaje tablic i gier zaczęły się pojawiać najpierw w niektórych częściach brytyjskich hrabstw Staffordshire, Lancashire i Yorkshire. Tablica używana w Yorkshire różniła się od dzisiejszej tablicy tym, że nie posiadała potrójnego pierścienia i miała tylko pojedynczy środek (bull).

Tablicę z współczesną, najbardziej oficjalną numeracją pól można poznać po tym, że trójkątne pole najwyżej punktowane (20 punktów) znajduje się na samej górze. Przez wiele lat w różnych miejscach świata używano różnych kombinacji numerowania pól. Numeracja współczesna została wprowadzona przez Briana Gamlina w 1896 roku. Jest ona tak skonstruowana by jak najbardziej karać niedokładność graczy. Jej wadą jest jednak to, że najbardziej opłaca się rzucać w lewą jej część, w okolice pola z numerem 14, ze względu na to, że daje to największe prawdopodobieństwo trafienia w wysokopunktowane pola. Tę strategię preferują szczególnie początkujący gracze.

Matematycznie istnieje 20!, czyli 2432902008176640000 kombinacji rozmieszczenia wszystkich dwudziestu trójkątnych punktowanych pól na tablicy. Oprócz systemu najbardziej oficjalnego istnieje wiele różnych wariantów tablic, które lepiej karzą mało dokładnych graczy. Obecna numeracja jednak dobrze spełnia swą rolę i dlatego alternatywne jej wersje nie cieszą się wielką popularnością.

Ciekawostki historyczne:

  • Brytyjscy łucznicy grali w darty przed pokonaniem francuskich wojsk w bitwie pod Azincourt w 1415.
  • W roku 1530 Henryk VIII otrzymał od Anny Boleyn komplet bogato ornamentowanych biskajskich rzutek.
  • Prawdopodobnie ojcowie pielgrzymi grywali w rzutki w czasie swojej podróży do Ameryki na Mayflower w 1620
  • Początkowo, długość rzutu ustalano za pomocą skrzynek firmy Hockey & Sons, w które pakowano piwo. Używano do tego celu trzech skrzyń o długości 3 stóp, a później (po zmianach wymiarów skrzyni) używano czterech skrzyń o długości 2 stóp. Do dziś linię, z której oddaje się rzuty, nazywa się "hockey" lub "oche" (wymawiane bez h).
  • W 1898 Amerykanie opatentowali piórka z zaginanego papieru
  • W 1906 Brytyjczycy opatentowali wszystkie metalowe barrele.

 

Punktacja

Standardowa tablica do darta jest podzielona na 20 trójkątnych pól, promieniowo wychodzących ze środka tablicy. Pola te są numerowane od 1 do 20. Numeracja ta stanowi podstawę przyznawania punktów za trafienie. Druty biegnące promieniowo od zewnętrznej części tablicy, do jej środka razem z drutami tworzącymi koncentryczny zestaw okręgów, dzielą każde pole na wartości pojedyncze, podwójne oraz potrójne. W oficjalnej grze obowiązują następujące zasady punktacji:

  • trafienie dużego pola, zazwyczaj w kolorze żółtym lub czarnym, jest punktowane zgodnie z numeracją pola
    • trafienie w wąską zewnętrzną część pola, zazwyczaj w kolorze zielonym lub czerwonym, jest punktowane zgodnie z numeracją pola pomnożoną przez 2
    • trafienie w wąską, wewnętrzną część pola, znajdującą się w połowie odległości między zewnętrznym drutem i środkowym kołem jest punktowana zgodnie z numeracją pola pomnożoną przez 3
  • środek tablicy jest podzielony na:
    • zewnętrzny pierścień (nazywany "outer" lub "outer bull") którego trafienie daje 25 punktów
    • środkowe, ściśle centralne koło (nazywane "bull", "inner bull" lub "double bull"), którego trafienie daje 50 punktów
  • trafienie poza zewnętrzny drut daje 0 punktów
  • jeżeli po wykonaniu rzutu, rzutka nie jest trwale wbita w tablicę, np. trafi bezpośrednio w drut i odbije się od niej, rzut taki daje 0 punktów; w niektórych, amatorskich rozgrywkach sędzia może przyznać punkty, gdy lotka wbije się początkowo w punktowane pole, ale na tyle słabo, że się nie utrzyma i spadnie; w profesjonalnych rozgrywkach rzutka musi pozostać wbita w tablicę, by móc uznać punkty za rzut.

Termin "bulls eye" (oko byka) może odnosić się zarówno do całej środkowej części tablicy lub tylko środkowego koła wartego 50 punktów.

Największa liczba punktów, jaką można zdobyć za pomocą trzech rzutów wynosi 180. Można ją uzyskać tylko wtedy, gdy każda rzutka trafi w potrójną część pola nr 20.

 

Źródło: Wikipedia

 

 

Grupa DART-BAT Łódź